Ստեղծագործություններ

Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործական ժառանգությունը բացառիկ կարևոր տեղ է գրավում հայ բազմադարյան գրականության և ողջ հոգևոր մշակույթի պատմության մեջ: Ինչպես իր գեղարվեստական երկերով, այնպես էլ գրական- քննադատական և հրապարակախոսական գործունեությամբ Թումանյանը XIX դարի վերջի և XX դարի առաջին տասնամյակների հայ գրականության և ամբողջ հասարակական կյանքի խոշորագույն, կենտրոնաձիգ դեմքերից է, որի շուրջն էին համախմբվում հայրենի մշակույթի բոլոր առողջ և առաջադեմ ուժերը:
Նրա ստեղծագործություններն ունեն ոչ միայն համազգային, այլև համամարդկային բովանդակություն, գեղարվեստական վիթխարի ընդհանրացումներ: Թումանյանի թողած գրական ժառանգությունը դարձավ իր հայրենիքի անցյալի ու ներկայի, նրա հոգևոր ուժերի և գեղարվեստական ավանդույթների լավագույն, ամենախոր մարմնավորումը:
Գրականագիտական միտքը, սկսած գրողի կենդանության շրջանից, մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել և վերլուծել Թումանյանի ստեղծագործությունները տարբեր դիտանկյուններից:
Ուսումնասիրության այդ հարուստ շտեմարանը մինչ օրս էլ մնում է դեռ չնվաճված:

ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔԻ ՇՐՋԱՆՆԵՐԸ

ՇՈՒՆԸ

Դիտում : 38

Հաֆ-հա՛ֆ, հաֆ-հա՛ֆ, Ավելին

ԼՈՒՍԱԲԱՑԻՆ

Դիտում : 2885

(Ժողովրդական) Ավելին

ՓԻՍՈՆ

Դիտում : 3193

(«Փիսոն, փիսոն մլավան…») (էջ 241) (ԵԼԺ 1, էջ 222) Ակունքը ժողովրդական է: Բնագիրը տպագրվել է Տ. Վարդանյանցի «Ժողովրդական անգիր բանաստեղծություններ» ժողովածուի մեջ ` «Կատուն» վերնագրով: Ավելին

ՈՒՐԱԳ ՈՒ ՍՂՈՑ

Դիտում : 2920

Մի՛ լինի ուրագի պես, Ավելին

ԿԱՆԱՆՉ ԱԽՊԵՐ

Դիտում : 3152

Է՜յ կանանչ ախպեր, Ավելին

ԾՈՒՅԼ ԱՂՋԻԿԸ

Դիտում : 2856

Բանն ի՞նչ կանեմ` կեղտոտ է, Ավելին

ԿՌՈՒՆԿՆԵՐ

Դիտում : 2727

Ակունքը ժողովրդական է: Հավանաբար Թումանյանն օգտվել է բանավոր աղբյուրից: Ավելին

ԱՐԱԳԻԼ

Դիտում : 3469

Ակունքը ժողովրդական է: Նախօրինակը տպվել է 1858 թ. «Բազմավեպում», ապա` Մ. Մինասարյանի «Քնար հայկականում»: Ժողովրդական երգի 7 քառատողերից Թումանյանն ընտրել է երկուսը (1-ինը և 4-րդը), վերամշակել, ավելացրել ևս մի քառատող` «Երգ արագլի» վերնագիրը դարձնելով «Արագիլ»: (ժողովրդական) Արագի՛լ, բարով եկար, Ավելին

ԳՈՒԹԱՆ

Դիտում : 3274

Ակունքը ժողովրդական է: Թումանյանն օգտվել է Ե. Լալայանի «Ջավախքի բուրմունք» (Թիֆլիս, 1892) և Աղեք. Մխիթարյանցի «Տաղեր ու խաղեր» (Ալեքսանդրապոլ, 1900) ժողովածուների մեջ զետեղված հորովելներից: Լուսը լուսացավ, Բարին շատացավ. Վաղ լուսաբացին Գութան լըծեցին. Հորով Ավելին