Ստեղծագործություններ

Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործական ժառանգությունը բացառիկ կարևոր տեղ է գրավում հայ բազմադարյան գրականության և ողջ հոգևոր մշակույթի պատմության մեջ: Ինչպես իր գեղարվեստական երկերով, այնպես էլ գրական- քննադատական և հրապարակախոսական գործունեությամբ Թումանյանը XIX դարի վերջի և XX դարի առաջին տասնամյակների հայ գրականության և ամբողջ հասարակական կյանքի խոշորագույն, կենտրոնաձիգ դեմքերից է, որի շուրջն էին համախմբվում հայրենի մշակույթի բոլոր առողջ և առաջադեմ ուժերը:
Նրա ստեղծագործություններն ունեն ոչ միայն համազգային, այլև համամարդկային բովանդակություն, գեղարվեստական վիթխարի ընդհանրացումներ: Թումանյանի թողած գրական ժառանգությունը դարձավ իր հայրենիքի անցյալի ու ներկայի, նրա հոգևոր ուժերի և գեղարվեստական ավանդույթների լավագույն, ամենախոր մարմնավորումը:
Գրականագիտական միտքը, սկսած գրողի կենդանության շրջանից, մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել և վերլուծել Թումանյանի ստեղծագործությունները տարբեր դիտանկյուններից:
Ուսումնասիրության այդ հարուստ շտեմարանը մինչ օրս էլ մնում է դեռ չնվաճված:

ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔԻ ՇՐՋԱՆՆԵՐԸ

ԳՐԱԶԸ ԱՍՏԾՈ ԵՎ ՊՈԵՏԻ

Դիտում : 3630

Տպագրվել է 1923 թ. Բեռլինի «Արեգ» ամսագրում հետևյալ ծանոթագրություններով. «Մեր նշանավոր բանաստեղծի որդին, Համլիկ Թումանեանը, ուղարկել է մեզ մի քանի էջ իր թանգագին հօր անտիպ գրուածքներից: Խորին շնորհակալութեամբ տպագրում ենք այն «Արեգ»ի էջերում»: Էջատակին` «Յովհաննէս Թումանեանի մէկ աղջկայ անունն է Անուշ: «Անուշ» պօէմը գրուած է նրա անունով (հակառակը` Ավելին

«ԲԵՐԱՆՆ ԱՐՆՈՏ ՄԱՐԴԱԿԵՐԸ ԷՆ ԱՆԲԱՆ»

Դիտում : 5856

* * * Բերանն արնոտ Մարդակերը էն անբան Ավելին

«ԹԸՎՈՒՄ Է ՀԱՐ, ԹԵ ԱՆՑՅԱԼԸՍ ՈՒ ԱՊԱԳԱՍ ՏԵՍԱԾ ԿԱՄ»

Դիտում : 3820

* * * Թըվում է հար, թե անցյալըս ու ապագաս տեսած կամ, Ավելին

«ՄԱՆՈՒԿ ՕՐԻՑ ՍԱՐ ՈՒ ՁՈՐԻՆ ԵՍ ՄՆԱՑԻ ՄՈՏ ԸՆԿԵՐ»

Դիտում : 3765

* * * Մանուկ օրից սար ու ձորին ես մնացի մոտ ընկեր, Ավելին

ՍԻ՛ՐՏ

Դիտում : 3840

*** Դու գիտես մենակ ճամփեն երկընքի, Ավելին

«ՄԵՐ ԿՅԱՆՔԸ ― ԿԱՐՃ ՄԻ ՎԵՐԵԼՔ»

Դիտում : 3889

* * * Մեր կյանքը ― կարճ մի վերելք, Ավելին

«ՄԵՐ ԳԱՆՁԵՐԸ ՄԻՇՏ ԿԱՆ ԱՌԱՏ»

Դիտում : 3674

Գրված է ի պատասխան դստեր` Անուշի գրած հետևյալ քառյակի. Հիմար էի ես, որ չըտըվի Գանձերս իմ հաճույքին, Հիմա գիտեմ, էլ չեմ հասնի, Ու կմնա ուրիշին: * * * Մեր գանձերը միշտ կան առատ Մեր հաճույքներն անվե՜րջ, Ավելին

«ԻՐԵՆՑ ՎԱՂԱՆՑ ԿՅԱՆՔԻ ԿԵՍԻՆ …»

Դիտում : 3724

(էջ 447) (ԵԼԺ 1, էջ 420) Այդ օրը Թիֆլիսի Արտիստական ընկերության թատրոնում տեղի է ունեցել հոբելյանական երեկո` նվիրված Հովհաննես Աբելյանի բեմական գործունեության 35-ամյակին: Թումանյանը ողջույնի խոսք է ասել, ապա հոբելյարին է նվիրել «История внешней культуры» (М., 1885) գիրքն այս ընծայականով : Ավելին

ՆՎԵՐ ՎՐԱՍՏԱՆԻ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՆԵՐԻՆ

Դիտում : 3557

Առաջին անգամ տպագրվել է ռուսերեն Ս. Գորոդեցկու թարգմանությամբ` «Джейран» ժողովածուի մեջ: Հայերեն առաջին անգամ տպագրվել է` Պր.,1929, №134, վրաց բանաստեղծ Ի. Գրիշաշվիլու հետևյալ ծանոթագրությամբ. «Հովհ. Թումանյանի «Նվեր Վրաստանի բանաստեղծներին» այս բանաստեղծությունը թարգմանվել է վրացերեն և տպվել ի շարս Թումանյանի ուրիշ գործերի («Անուշ», «Մի կաթ Ավելին